กระดาษลูกฟูก: ลอน ชั้น และเกรดกระดาษ

โครงสร้างของแผ่นลูกฟูก ชนิดลอน จำนวนชั้น และรหัสเกรดที่ใช้ในวงการไทย พร้อมบอกว่าตัวเลขไหนยืนยันได้และไหนต้องตรวจกับโรงงาน

โครงสร้างพื้นฐาน

Liner (กระดาษผิว) แผ่นเรียบด้านนอกและด้านใน
Medium (กระดาษลอน) แผ่นที่ถูกรีดเป็นคลื่นอยู่ระหว่างกลาง ทำให้แผ่นแข็งและรับแรงกดได้ ทั้งที่น้ำหนักเบา

จำนวนชั้น

เรียกในไทย	ศัพท์อังกฤษ	ประกอบด้วย
ลูกฟูก 2 ชั้น	Single Facer	ผิว 1 + ลอน 1 (ด้านลอนเปิด)
ลูกฟูก 3 ชั้น	Single Wall	ผิว + ลอน + ผิว
ลูกฟูก 5 ชั้น	Double Wall	ผิว + ลอน + ผิว + ลอน + ผิว (ลอนคู่ เช่น BC)

ชนิดลอนและความหนา

ลอนที่ใช้กันในไทยมักเป็น E, B, C และ BC (ลอนคู่ B ซ้อน C) ตารางเทียบค่าจากสองแหล่ง ตัวเลขต่างกันและต่างกันตามโรงงาน จึง ห้ามใช้เป็นค่ากำหนดสเปก ต้องยืนยันกับโรงงานที่จะผลิต

ลอน	ตามสไลด์ให้ความรู้ในไทย (ซม.)	ตามแหล่งอ้างอิงต่างประเทศ (มม.)	ลักษณะการใช้ทั่วไป
E	0.15	ราว 1.6 (บางแหล่ง 1.0–1.8)	บาง พิมพ์สวย กล่องเครื่องสำอาง/อาหารขนาดเล็ก
B	0.25	3.2 (บางแหล่ง 2.6–3.0)	ลอนถี่ รับแรงกดด้านแบน พิมพ์ผิวดี กล่องพิซซ่า
C	0.35	4.0 (บางแหล่ง 3.6–4.2)	รับแรงตั้งดี กล่องขนส่งทั่วไป
BC (ลอนคู่)	0.25 + 0.35	ผลรวมของสองลอนบวกแผ่นกลาง	ของหนัก ซ้อนสูง

จุดที่ควรระวัง: ค่าลอน B ในสไลด์ (0.25 ซม.) ต่ำกว่าค่าที่แหล่งต่างประเทศส่วนใหญ่ให้ (ราว 2.6–3.2 มม.) แหล่งอ้างอิงยังระบุว่า จำนวนลอนต่อฟุต ระบุชนิดลอนได้น่าเชื่อถือกว่าการวัดความหนา (เช่น B ราว 47 ลอนต่อฟุต C ราว 39) ความหนาจริงขึ้นกับน้ำหนักกระดาษและแรงกดตอนผลิตด้วย

รหัสเกรดกระดาษที่เห็นในวงการไทย

วิธีอ่านรหัส (ผู้ผลิตกล่องไทยสองรายตรงกัน): ตัวอักษรคือเกรด ตัวเลขท้ายคือแกรม (น้ำหนักกระดาษ กรัมต่อตารางเมตร) เช่น KA150 คือเกรด KA หนัก 150 แกรม สเปกกล่องเขียนแต่ละชั้นคั่นด้วย / เรียงจากผิวนอก ลอน ผิวใน เช่น KA150/CA105/CA105 (ตัวอย่างจากผู้ผลิต) ผลรวมของตัวเลขในสเปกไม่ใช่น้ำหนักจริงของแผ่น

KA สีน้ำตาลทอง กันความชื้นได้ดี ผู้ผลิตระบุว่าเป็นเกรดที่ตลาดใช้มาก
KI สีครีม/น้ำตาลอ่อน เกรดกลาง พิมพ์สีได้นุ่มนวล
KS (บางแหล่งเขียน WS) สีขาว ใช้เมื่อเน้นงานพิมพ์
KT สีน้ำตาลเข้มธรรมชาติ ผู้ผลิตระบุว่าทำจากเยื่อรีไซเคิลและราคาต่ำสุดในกลุ่มที่เปรียบเทียบ
CA ใช้เป็นชั้นลอน (Medium) สีน้ำตาลอ่อน แต่ในตัวอย่างสเปกผู้ผลิตก็ใช้เป็นผิวในด้วย (KA150/CA105/CA105) จึงดูตำแหน่งในสเปก ไม่ใช่ดูแค่รหัส

แกรมที่พบบ่อย (ผู้ผลิตไทยรายหนึ่ง): กระดาษผิว 125, 150, 185 และ 230 แกรม · กระดาษลอนเริ่มที่ 105 และ 125 แกรม ค่าอ้างอิงต่างประเทศ: kraftliner 140/180/220 แกรมตามมาตรฐานอินเดียฉบับหนึ่ง, testliner ราว 100–200 แกรม

ที่แหล่งไทยบอกไม่ตรงกัน: คำเต็มของรหัส (เช่น KS = Kraft Surface/White Top หรืออย่างอื่น) ลำดับความแข็งแรงของเกรด (รายหนึ่งจัด KH เหนือ KA อีกรายจัด KA สูงสุด) และสีของ KI/KT ตัวอักษรตัวที่สองเป็นชื่อรุ่นที่แต่ละโรงกระดาษตั้งเอง บางโรงใช้ K นำหน้ากระดาษที่ตัวเองจัดเป็น Testliner จึงต้องถามโรงงานที่ใช้ ห้ามอนุมานจากรหัสอย่างเดียว

ความแข็งแรงของกล่องมาจากเกรด แกรม และชนิดลอนทำงานร่วมกัน การเพิ่มแกรมอย่างเดียวมักเสียเงินเพิ่มแต่ได้ความแข็งแรงไม่มาก (ข้อสังเกตของผู้ผลิตรายหนึ่ง)

ขนาดแผ่นและของเสียจากการตัดข้าง

โรงงานลูกฟูกมักมีม้วนกระดาษหลายความกว้างเพื่อลดเศษข้าง แนวปฏิบัติที่พบในแหล่งหนึ่ง: จัดกลุ่มคำสั่งที่ความกว้างใกล้กัน (±5–10 มม.) ไว้บนหน้ากว้างเดียวกัน และตั้งเป้าเศษข้างต่ำกว่า 3–5% (ขึ้นกับเกรด แกรม และเงื่อนไขลูกค้า) ขนาดแผ่นที่ซื้อได้จริงจึงขึ้นกับโรงงานผู้ขาย ไม่มีขนาดมาตรฐานเดียวที่ยืนยันได้

รหัสแบบกล่องและความแข็งแรง

FEFCO เป็นรหัสมาตรฐานยุโรปของแบบกล่อง (เช่น 0201 กล่องฝาชนปกติ RSC ซึ่งฝาทุกด้านยาวเท่ากัน) รหัสบอกเฉพาะ แบบ ไม่บอกขนาด ต้องระบุขนาดแยก
ECT (Edge Crush Test, ISO 3037) วัดแรงต้านการกดขอบแผ่น เป็นตัวเลขหลักของความแข็งแรงของแผ่น
BCT แรงกดของทั้งกล่อง ประมาณจาก ECT เส้นรอบกล่อง และความหนาแผ่น ด้วยสูตร McKee แบบง่าย ซึ่งหลายแหล่งยืนยันว่า เป็นเพียงค่าประมาณคร่าว ๆ ผิดได้มากเมื่อขนาดหรือทิศทางการกดเปลี่ยน ใช้ทดสอบจริงเมื่อต้องรับประกันน้ำหนักซ้อน

สิ่งที่บทความนี้ไม่ได้ยืนยัน

ความหมายแบบเต็มของรหัสเกรดและลำดับความแข็งแรง (แหล่งไทยบอกไม่ตรงกัน) รหัส KK/KH และความหมายของตัวอักษรตัวที่สองของแต่ละโรงกระดาษ
ขนาดแผ่นลูกฟูกมาตรฐานและสูตรขนาดแผ่นคลี่ของกล่อง (ต้องใช้แคตตาล็อก FEFCO ฉบับจริงหรือข้อมูลโรงงาน)
ตัวเลขความหนาที่ใช้ผลิตจริง ให้ใช้ค่าจากโรงงาน
รูปแบบกล่องรหัสอื่นนอกจาก 0201 ให้ดูในแคตตาล็อก FEFCO ฉบับจริง

แหล่งอ้างอิง

ข้อมูลตั้งต้นมาจากสไลด์ให้ความรู้เรื่องกระดาษลูกฟูก (โลโก้ WEALTH “คนทำกล่อง”) ที่ผู้ใช้ส่งมา ส่วนที่เหลือเทียบกับแหล่งเหล่านี้ (ตรวจเมื่อ 9 พ.ย. 2569 หลายแหล่งเป็นผู้ขายสินค้า ไม่ใช่มาตรฐานทางการ)

ลองกับงานของคุณ: เครื่องคิดราคา (รองรับงานพิมพ์บนกระดาษแผ่น ส่วนกล่องลูกฟูกยังไม่รองรับ) · เนื้อหานี้เป็นแนวปฏิบัติทั่วไป ค่าจริงของแต่ละโรงพิมพ์อาจต่างกัน ปรับ “ต้นทุน” ในเครื่องคิดราคาให้ตรงกับเครื่องของคุณ